

|
Usta : Bir mesleğin gerektirdiği bilgi, beceri ve iş alışkanlıklarını kazanmış ve bunları mal ve hizmet üretiminde iş hayatınca kabul edilebilecek standartlarda uygulayabilen; üretimi planlayabilen; üretim sırasında karşılaşılabilecek problemleri çözümleyebilen; düşüncelerini yazılı, sözlü ve resim ile açıklayabilen; üretimle ilgili pratik hesaplamaları yapabilen kişi.( 3308 sayılı kanun-Madde 3/f)
|
|
Ustalık belgesi niçin gereklidir? 3308 sayılı kanun'un 30. maddesi gereğince Ustalık belgesi olmayanlar veya yanlarında ustalık belgesi olan kişi çalıştırmayanlar işyeri açamazlar. Yine kanuna göre belediyeler ve işyeri açmaya izin veren kurumlar bu kişilerden ustalık belgesi istemek zorundadırlar. Ayrıca meslek odaları işyeri sahibi olarak kayıt yaptırcak olan üyelerden ustalık belgesi istemek zorundadırlar. 3308 sayılı kanun- Madde 30- (Değişik: 29/06/2001-4702 K/18 md.) Ustalık belgesine sahip olanlar veya bunları işyerlerinde çalıştıranlar bağımsız işyeri açabilir. 3308 sayılı kanun-Madde 28- c) Kalfalık yeterliğini kazanmış olup mesleklerinde en az beş yıl çalışmış olanlar ustalık sınavlarına doğrudan katılabilirler. Kanunda belirtilen Ustalık belgesi istenmesi durumlarındaki yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere cezai müeyyide uygulanır. Yükümlülüklerini yerine getirmeyenler Ustalık belgesi nasıl alınır ? * Ustalık belgesi bu ad altında Türkiye'de Mesleki (Çıraklık) Eğitim Merkezleri tarafından verilir. * Belge almak isteyen kişiler bu merkezlere başvurada bulunurlar. Kanun ve yönetmeliklere göre kişi doğrudan ustalık sınavına alınır veya ustalık belgesi verilir. Kimler ustalık sınavına girebilir veya ustalık belgesi alabilir ? * Bir meslekte ustalık belgesi verilebilmesi için kişinin çalıştığı mesleğin o ilde 3308 sayılı kanunun uygulama kapsamında olması gerekir.Kanun kapsamında olmayan meslek dallarında Kalfalık ve Ustalık belgesi verme yetkisi ilgili meslek odalarındadır.Ancak meslek lisesi mezunu olarak doğrudan ustalık belgesi almak için başvuruda bulunanlar Türkiye'de herhangi bir llde bu mesleğin kanun kapsamında olması halinde ustalık belgesi alabilir veya ustalık sınavlarına girebilirler. * Kalfalık belgesini aldıktan 3308 sayılı kanun'un 28/b maddesi gereğince ustalık eğitimine katılanlar, 2 yıl çalıştıktan sonra ustalık sınavına katılırlar. Bu durumda olanlardan ayrıca SSK primi istenmez. * Öğrenci olarak kalfalık belgesi almış olup, kalfalık belgesini aldığı tarihten itibaren mesleklerinde en az beş yıl çalışmış olanlar 3308 sayılı kanun'un 28-c maddesi gereği ustalık sınavlarına doğrudan katılabilirler. ( 06.01.1998 tarihinden önce kanun kapsamına alınan meslek dalları için 06.01.1998 tarihinden bu güne kadar olan bölümlerine ait çalışma sürelerinin ayrıca sosyal güvenlik kuruluşundan belgelendirilmesi istenir. 06.01.1998 tarihinden sonra kanun kapsamına alınan meslek dalları için kanun kapsamına alındıkları tarihten bu güne kadar olan bölümlerinin sosyal güvenlik kuruluşlarından belgelendirilmesi istenir.) * Mesleğin ilde kanun kapsamına alındığı tarihte kalfalık belgesine veya kalfalık belgesine denk bir belgeye sahip olanlardan 22 yaşını doldurmuş olanlar, başvuru süreleri içinde başvurmaları halinde doğrudan ustalık sınavlarına alınırlar. * 3308 sayılı kanun'un geçici 1. maddesine göre doğrudan kalfalık sınavına katılarak belge almış olanlar; a) Çıraklık eğitimi süresi 2 yıl olan mesleklerde çalışanlar 7 yıl, * En az 3 yıllık bir mesleki teknik eğitim veren lise ve dengi okullardan 1985-1986 öğretim yılından sonra mezun olanlar doğrudan ustalık sınavlarına katılırlar. Önceki mezunlar doğrudan ustalık belgesi alır. (Elektrik tesisatçılığı 2. sınıf yetki belgesi de bu kapsamda değerlendirilir. Elektrik tesisatçılığı 1. sınıf yetki belgesi sahiplerine doğrudan ustalık belgesi verilir. Astsubay sınıf okulları mezunları ilgili genelge de dikkate alınarak bu kapsamda değerlendirilir.) * Mesleğinin, ilde kanun kapsamına alındığı tarihte, iş yeri sahibi olup fiilen usta olarak çalışanlar; Bakanlıkça duyurulan tarihlerde ilgili merkez müdürlüğü'ne EK-4 form ile mesleğinin o ilde Kanun kapsamına alındığı tarihte iş yeri sahibi olduğunu vergi dairesinden ve bu meslekte fiilen usta olarak çalıştığını bağlı olduğu meslekî kuruluştan onaylattırarak başvurduklarında kendilerine doğrudan ustalık belgesi verilir. (Anayasa Mahkemesi iptal ettiği için yürürlüğü durudurulmuştur. Bu kişilerin başvuruları alınacak ve düzenleme yapılıncaya kadar bekletilecektir.) *Elektrik Tesisatçılığı meslek dalında ustalık belgesi alacak iş yeri sahiplerinden ayrıca "Elektrik Tesisatçılığı Kalfalık Belgesi" veya en az "Elektrik Tesisatçılığı Üçüncü Sınıf Yetki Belgesi" istenir. *Yürürlükten kaldırılmış bulunan 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Kanunu'nun Geçici 4 üncü maddesi hükmüne göre ustalık belgesi almış olanların bu belgeleri, Kanun'un Geçici 3 üncü maddesine göre geçerli sayıldığından bunlara ayrıca iş yeri sahibi olarak aynı meslek dalında ustalık belgesi verilmez. * En az 4 yıllık eğitim veren mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarından mezun olanlara, meslek lisesini bitirdikten sonra alanı ile ilgili bölümde ön lisans eğitimi alanalara ve 4 yıllık fakülte mezunu olanlara doğrudan işyeri açma belgesi verilir. Ön lisans eğitimi alanlardan lise mezunu olanlar 1 yıl çalışmışlık belgelendirerek işyeri açma belgesi alır. İşyeri açma belgesi ustalık belgesi ile aynı yetki ve sorumluluklara sahiptir. * Modüler programın tamamlandığı 01.08.2006 tarihinden önce alınan belgelerin geçerliliği devam etmektedir. Bu kişiler isterlerse eşleştiği yeni meslek dalından doğrudan belge alabilir. Aynı alan altındaki diğer meslek dallarından da fark modülleri vererek belge alma imkânı vardır. * Herhangi bir meslekten ustalık belgesine sahip olan bir kişi Satış Elemanlığı meslek dallarından herhangi birinden sadece Meslek Bilgisi dersi sınavına girerek ustalık belgesi alabilir. * Bunların dışında kalan veya yurt dışından alınmış olan belgeler denklik işlemlerine tabiidir. * Ustalık belgesi sahibi olan kişiler bağımsız işyeri açabilirler. * Ustalık belgesine sahip olan kişiler yanlarında çırak çalıştırabilmek için Usta Öğretici belgesi almak zorundadırlar. * Çalışmışlık sürelerinin hiç birine askerlik süreleri dahil edilemez. * Zorunlu sebeplerden dolayı ( Yurt dışında bulunanlar,Askerlik görevini yapmakta olanlar,Göz altında bulunan veya mahkûm olanlar,Tam teşekküllü bir sağlık kuruluşundan alınmış hastalık raporu bulunanlar,Etkileri bu süreyi dolduracak kadar doğal afete maruz kalanlar) geçici 1. madde gereği verilen sürelerde haklarını kullanamayanlar zorunlu sebebin ortadan kalkmasından itibaren 90 gün içinde bu haklarını kullanabilirler. * 2089 sayılı kanuna göre ustalık belgesi alanları belgelerinin geçerliliği devam ettiğinden yeniden belge düzenlenmez. Ustalık sınavlarına başvuruda hangi belgeler istenir ? Ortak belgeler ; a) Öğrenim belgesinin aslı ve örneği, Yukarıdaki belgelere ek olarak ; * Mesleki teknik ortaöğretim okulu mezunu, yüksek okul mezunu, fakülte mezunu olarak doğrudan belge alacak olanlar durumlarını belirtir dilekçe, * Mesleğin kanun kapsamına alındığı tarihte kalfalık belgesi veya denk belgeye sahip olup 22 yaşını doldurmuş olanlar Geçici Madde Ustalık Sınavına Başvuru Formu * Ustalık eğitimine katılarak çalışma süresini tamamlayanlar Ustalık Eğitimi Hizmet Belgelendirme formu ve kalfalık belgesi, * Kalfalık belgesi aldıktan sonra 5 yıl çalışanlar, kanun'un geçici maddesi gereği doğrudan kalfalık sınavına katılarak belge alanlar Geçmiş Hizmetleri Belgelendirme formu ,kalfalık belgesi ve sosyal güvenlik kuruluşlarının birinden alınmış belge, * Lise sonrası önlisans mezunlarından 1 yıllık çalışmışlık belgesi ve sosyal güvenlik kuruluşlarından birinden bu yıla ait primleri gösterir belge, * Mesleğin kanun kapsamına alındığı tarihte işyeri sahibi olarak doğrudan ustalık belgesi almak isteyenlerden Ek-4 formu, (Yürürlüğü durdurulmuştur.) * İşyeri sahibi olarak Elektrik tesisatçılığı meslek dalında doğrudan ustalık belgesi alacaklardan kalfalık belgesi veya 3. sınıf yetki belgesi ayrıca istenir. Ustalık sınavları nasıl yapılmaktadır ? * Ustalık sınavına giriş belgesini alan adayların sınav için hazırlık işlemleri bitmiş olur. * Ustalık sınavları Şubat-Haziran ve Eylül dönemlerinde yapılmaktadır. * Sınav tarihi ve listeleri sınav ayından en geç bir hafta önce merkezimizde ilan edilir ve ilgili meslek odalarına gönderilir. Ayrıca sitemizde de ilan edilmektedir. * Adayların sınavları Yazılı ve Uygulamalı olmak üzere iki bölümden oluşur. Yazılı bölümde adaylar genel bilgi dersleri ve meslek derslerinden sorumlu tutulur. Uygulama bölümünde ise Mesleki Uygulama (Pratik) dersinden sorumlu tutulur. *Sınavlar 2 Alan ve meslek bilgisi öğretmeni, 1 Sanayi veya Ticaret Odası temsilcisi, 2 ilgili meslek odası temsilcisinden oluşan komisyon tarafından yapılır. * Sınavlarda başarılı olmanın öncelikli şartı sınavlara katılmaktır. Herhangi bir dersten sınava girmeyen aday o dersten başarısız olur ve bir sonraki döneme kalır. * Sınavlarda 5'lik not sistemi uygulanır. ( 0-geçersiz, 1-zayıf, 2-geçer, 3-orta, 4-iyi, 5-pekiyi) |
|
* Sınava giren adayların sonuçları tüm mesleklerin sınavlarının bitimini takip eden 15 gün içinde merkezimizde ilan edilir ve ilgili meslek odalarına gönderilir. Sınav sonuçları ayrıca sitemizde yayınlanmaktadır. * Başarılı olan adaylara ustalık belgesi düzenlenir. Belgeler düzenlendiğinde adaylara posta yolu ile ve sitemiz aracılığı ile duyurulur. * Başarısız olan adaylar bir sonraki dönem sadece başarısız oldukları derslerden sınavlara tekrar girerler. * Adayların 12 dönem ( 4 yıl) sınavlara girme hakkı vardır. Bu süre içerisinde sınavı kazanamayan veya sınavlara girmeyen adaylar haklarını kaybederler. (Askerlik,hastahane, hapishane vb. özür durumlarında geçen sınav hakları bu durumu belgelendirmeleri kaydı ile iade edilir.) * Ustalık belgesini alan adaylar Usta Öğreticilik kursu için başvuruda bulunabilirler. USTAÖĞRETİCİLİK BÖLÜMÜ Usta Öğretici: Ustalık yeterliğini kazanmış; aday çırak, çırak, kalfa ile meslekî ve teknik eğitim okul ve kurumları öğrencilerinin iş yerindeki eğitiminden sorumlu, meslekî eğitim tekniklerini bilen ve uygulayan kişidir. * Yukarıdaki tanımdan da anlaşılacağı üzere bir işyerinde çırak çalıştırmak için Usta Öğreticilik belgesi bulundurma şartı vardır. 3308 sayılı kanun-Madde 15- Aday çırak ve çırak almak için işyerinde usta öğretici bulunması şarttır. * Ustaöğretici belgesi alabilmek için Ustalık belgesi veya İşyeri açma belgesi sahibi olmak ve Mesleki (Çıraklık) Eğitim Merkezleri tarafından açılmış olan 40 saatlik Ustaöğreticilik kurslarını başarı ile bitirmiş olmak gerekir. 3308 sayılı kanun -madde 31- Ustalık yeterliğini kazanmış olanlar Bakanlıkça açılacak iş pedagojisi kurslarını başarıyla tamamladıkları takdirde kendilerine usta öğreticilik belgesi verilir. Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği- Madde 72- Ustalık belgesine sahip olup aday çırak, çırak, kalfa ve öğrencilerin iş yerindeki eğitiminden sorumlu meslekî eğitim tekniklerini bilen ve uygulayan kişileri yetiştirmek üzere kurumlarda iş pedagojisi kursu açılır. Mesleğin özelliğine göre düzenlenecek kurslar, gerektiğinde kurum dışında ve çalışma saatleri içinde de açılabilir.Kursların özel amaçları ve bu amaçları gerçekleştirecek derslerin çeşitleri, süreleri ve konuları Bakanlıkça hazırlanacak öğretim programlarında belirtilir. Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği- Madde 74 -c) Usta öğreticilerin eğitimi için iş pedagojisi kursuna katılan ustaların devamsızlıkları, her ders için ayrı ayrı tutulur. Ustalar, eğitim süresinin en az 3/4'üne devam etmek zorundadırlar. Daha fazla devamsızlığı olanlar, daha sonraki bir tarihte düzenlenecek kurslarda devam edemedikleri derse katılırlar. Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği- Madde 86 -f) Usta öğreticilerin iş pedagojisi kurs sonu sınavı, test şeklinde yapılır. Soru sayısı, derslerin ders saatleri dikkate alınarak belirlenir. Konuların işlenmesinde ayrı öğretmenlerin görev alması durumunda sorular, ilgili öğretmenlerce hazırlanarak kurs sonunda tek sınav şeklinde uygulanır. * Ustaöğreticilik kurslarına katılmak isteyenler Ustaöğretici Kursu başvuru dilekçesi doldurarak merkezimize başvurda bulunurlar. * Kurs grupları oluşturulduğunda adaylara kurs tarihleri bildirilerek çağrı yapılır. * Merkezimizde kurslar mesai saatleri dışında 18.00- 21.00 saatleri arasında yapılmaktadır. (Hafta sonları hariç iki hafta) |
|
KALFALIK BÖLÜMÜ İÇİN TIKLAYINIZ |
|
USTALIK BÖLÜMÜ İÇİN TIKLAYINIZ |






|
SİTE TASARIMI : Gürler SOYLU & İsmail OVALI |
|
Genel Bilgi Dersleri |
Uygulama Dersi |
Meslek Dersleri |
|
İşletme Bilgisi |
Mesleki Uygulama (Pratik) |
Meslek Bilgisi |
|
İnsan Sağlığı ve İş Güvenliği |
* Mesleki UIygulama (Pratik) dersinden tüm meslekler sorumludur. * Mesleki UIygulama (Pratik) dersinden başarılı olabilmek için geçer not ( 2 ve daha üstü) olma şartı vardır. * Genel bilgi derslerinin zayıf olması durumunda ortalama alınabilmesi için uygulama dersinin en az 3 olması gereklidir. |
* Meslek Bilgisi dersinden başarılı olmak için en az 2 alma şartı vardır. * Meslek Bilgisinin zayıf veya geçersiz olması durumunda ortalama alınmaz.
|
|
Ekonomi |
||
|
Muhasebe |
||
|
İş ve İnsan İlişkileri |
||
|
Sigorta ve Vergi Mezvuatı |
||
|
Çalışma Hukuku |
||
|
* Genel bilgi derslerinden tüm meslekler sorumludur. *Meslek lisesi mezunu olarak başvuruda bulunan adaylar, İşletme Bilgisi ile İnsan Sağlığı ve İş Güvenliği derslerinden muaf olup sınavlara katılmazlar. * Başarılı olmak için tüm derslerden en az 2 alma şartı vardır. Genel bilgi derslerinden geçersiz veya zayıf not olma durumunda uygulama sınavının durumuna göre ortalama alınır. |
|
Sn |
Dersin Adı |
Süre (saat |
|
1 |
Çıraklık ve Meslek Eğitimi İlkeleri |
4 |
|
2 |
İş Güvenliği |
4 |
|
3 |
Meslek Analizi ve Öğretim Prog. Hazırl. |
8 |
|
4 |
Atölye ve Meslek Dersleri Öğretim Metodları |
8 |
|
5 |
Eğitimde İletişim ve Eğitim Araçları |
4 |
|
6 |
İş Kalitesi ve Maliyet İlişkileri |
4 |
|
7 |
Eğitimde Psikoloji |
3 |
|
8 |
Öğretimde Ölçme ve Değerlendirme |
3 |
|
9 |
Değerlendirme |
2 |
|
|
TOPLAM |
40 |